آلودگی هوا یکی از معضلات جدی شهرهای پرجمعیت کشور است. برای مقابله با این بحران، قانون هوای پاک تدوین و به تصویب رسید — قانونی که انرژیهای تجدیدپذیر در اجرای آن سهمی تأثیرگذار دارند.
پیشینهٔ تصویب
بحران آلودگی در کلانشهرهای کشور سبب شد لایحهٔ هوای پاک تدوین و به مجلس شورای اسلامی ارائه شود. این قانون، مشتمل بر 34 ماده و 39 تبصره، در جلسهٔ علنی مجلس تصویب و سپس به تأیید شورای نگهبان رسید و طی نامهای برای اجرا به سازمان حفاظت محیط زیست ابلاغ شد.
در میان مواد این قانون، سه مادهٔ مهم بهطور مستقیم با نقش انرژیهای تجدیدپذیر در جلوگیری از آلودگی هوا مرتبط است.
محور اول: نوسازی ناوگان حملونقل عمومی
یکی از مواد قانون، به فراهم کردن زمینهٔ نوسازی ناوگان حملونقل عمومی شهری اختصاص دارد؛ با اولویت شهرهای با جمعیت بالای 200 هزار نفر. وزارت کشور با همکاری وزارتخانههای صنعت، معدن و تجارت و امور اقتصادی و دارایی (گمرک) موظف به اقدام است. منابع اجرای این ماده از طریق کمک بلاعوض، یارانهٔ تسهیلات یا صفر کردن سود بازرگانی واردات خودروهای برقی (هیبریدی)، خودروهای الکتریکی و موتورسیکلت برقی تأمین میشود.
محور دوم: توسعهٔ برق تجدیدپذیر
بر اساس مادهٔ دیگری از این قانون، وزارت نیرو باید نسبت به توسعه، تولید و عرضهٔ انرژیهای تجدیدپذیر و پاک بهگونهای عمل کند که حداقل 30 درصد افزایش سالانهٔ ظرفیت مورد نیاز برق کشور از انرژیهای تجدیدپذیر تأمین شود — مادهای که مستقیمترین پیوند قانون با صنعت نیروگاههای خورشیدی و بادی است.
محور سوم: مدیریت پسماند و تبدیل آن به انرژی
آخرین مادهٔ مرتبط با حوزهٔ تجدیدپذیرها، انباشت یا سوزاندن پسماندهای بیمارستانی، صنعتی، خانگی و ساختمانی در معابر و فضای باز خارج از مکانهای تعیینشده و نیز سوزاندن بقایای گیاهی اراضی زراعی پس از برداشت را ممنوع اعلام کرده و برای متخلفان جزای نقدی در نظر گرفته است. همچنین دولت و شهرداریها موظف شدهاند ظرف 3 سال پس از ابلاغ قانون، زمینهٔ تبدیل پسماند به انرژی یا کود را با کمک بخش خصوصی فراهم کنند.
جمعبندی
قانون هوای پاک، انرژیهای تجدیدپذیر را از یک انتخاب اختیاری به یک الزام سیاستگذاری ارتقا داده است: از برقیسازی حملونقل تا تکلیف رشد ظرفیت برق تجدیدپذیر و تبدیل پسماند به انرژی. این چارچوب قانونی، بستر توسعهٔ پروژههای خورشیدی در کشور را تقویت میکند.
برای مشاهدهٔ نمونههای عملی توسعهٔ برق تجدیدپذیر، پروژههای نیروگاه خورشیدی آریو سانشید را در هاب پروژهها ببینید.